Kupujesz serum z retinolem, nakładasz trzy wieczory z rzędu i zamiast gładkiej skóry dostajesz płatki i pieczenie. Produkt nie był zły. Po prostu witamina A ma swoje tempo i nie znosi pośpiechu. Pokazujemy, co retinoidy robią w skórze, którą formę wybrać na start i jak przejść pierwsze tygodnie bez podrażnień.

Czym właściwie są retinoidy?

Retinoidy to pochodne witaminy A, takie jak: retinol, retinal, kwas retinowy, estry retinylu oraz formy syntetyczne, np. adapalen. W pielęgnacji wykorzystuje się trzy pierwsze. Od 2024 roku prawo unijne dopuszcza maksymalnie 0,3% retinolu w kosmetykach do twarzy i 0,05% w preparatach do ciała, więc kosmetyk z witaminą A ma z góry ustawiony pułap mocy. 

Jak retinoidy działają w skórze?

Etykiety nie mówią o tym wprost: skóra nie potrafi wykorzystać retinolu bezpośrednio. Pracuje tylko z kwasem retinowym, a łagodniejsze formy musi najpierw przerobić.

 

 Wygląda to, jak sztafeta: estry retinylu → retinol → retinal → kwas retinowy

 

Każdy krok to jedna reakcja enzymatyczna i strata mocy. Estry retinylu przechodzą trzy etapy, retinal jeden. Dlatego im bliżej startu stoi Twój kosmetyk, tym szybciej zadziała, ale też łatwiej podrażnia skórę.

Retinoidy działają na skórę jak instrukcja:

  • Kwas retinowy łączy się z receptorami RAR i RXR w komórkach skóry i przekazuje im nowe polecenia. W naskórku efekt widać najszybciej: martwe komórki złuszczają się sprawniej, a cera wygląda świeżo i gładko.

Prawdziwa praca dzieje się jednak głębiej. 

  • W skórze właściwej retinoidy budzą fibroblasty, czyli komórki odpowiedzialne za produkcję kolagenu typu I i III. Jednocześnie hamują metaloproteinazy (MMP), enzymy, które rozkładają włókna podporowe. Działa to więc z dwóch stron: skóra traci mniej kolagenu i produkuje go więcej.

 

Należy jednak pamiętać, że retinoidom trzeba dać trochę czasu: pierwszą poprawę tekstury i kolorytu zobaczysz po 8–12 tygodniach, a odbudowa włókien podporowych zajmuje 3–6 miesięcy.

 

Rodzaje retinoidów i ich siła

Wśród retinoidów znajdziemy formuły o różnej mocy. Oto lista form od najsłabszych do najsilniejszych:

  • Estry retinylu – forma magazynowa, najdelikatniejsza, dobra na pierwszy kontakt.

  • Retinol – kosmetyczny standard, najlepiej przebadany.

  • Retinal – prekursor kwasu retinowego, działa szybciej przy dobrej tolerancji.

  • Kwas retinowy i tretinoina – aktywne od razu, ale tylko na receptę.

  • Retinoidy syntetyczne (adapalen, tazaroten, izotretynoina) – domena dermatologii.

 

Masz wrażliwą cerę? 

Pamiętaj, że niskie stężenie stosowane rzadziej, da lepszy rezultat, niż mocna formuła stosowana co wieczór.


Poznaj efekty retinoidów w kosmetykach i wykorzystaj ich potencjał!

Na co pomagają retinoidy?

Retinoide działają przede wszystkim na oznaki starzenia i fotostarzenia: po kilku miesiącach skóra jest grubsza, gładsza i wyraźnie bardziej jędrna.

Drugi obszar to przebarwienia. Retinoidy przyspieszają odnowę naskórka i zmieniają przekazywanie melaniny między melanocytami a keratynocytami, więc plamy blakną.

Trzeci to cera tłusta i trądzikowa: retinoidy normalizują rogowacenie ujść gruczołów łojowych, więc zaskórników jest mniej. 

Jak wprowadzać retinol bez podrażnień?

Retinizacja, czyli przejściowe zaczerwienienie, suchość, złuszczanie i pieczenie, to najczęstszy powód odstawienia retinolu. Nasila się w pierwszych tygodniach, a potem ustępuje. Da się ją ograniczyć:

 

  1. Kurację retinolem zaczynamy  jesienią lub zimą, a kończymy przed latem.

  2. Zacznij od niskiego stężenia, dwa razy w tygodniu na noc, a częstotliwość zwiększaj, gdy skóra przestanie reagować.

  3. Nakładaj produkt na oczyszczoną i suchą skórę, omijając okolice oczu.

  4. Buforuj – krem nawilżający przed retinoidem albo po nim łagodzi start.

  5. Odstaw na czas adaptacji kwasy AHA i BHA, nadtlenek benzoilu, peelingi i mikrodermabrazję.

  6. Wspieraj codziennie barierę hydrolipidową, (nie tylko w dniach z retinolem). Ceramidy, niacynamid i kwas hialuronowy zmniejszają utratę wody (TEWL).

Retinoidy uwrażliwiają również skórę na działanie UV. Dlatego, przez całą kurację stosuj SPF 50 o szerokim spektrum.  UVA przenika przez chmury i szyby, więc używaj kremu również w pochmurne dni. Pamiętaj, że bez filtra efekty się nie utrzymają.

Retinol w kosmetykach

Nowoczesne formuły kosmetyczne rozbrajają dwie słabości witaminy A: niestabilność i potencjał drażniący. Mikrokapsułkowanie uwalnia składnik stopniowo, a ceramidy i niacynamid pilnują komfortu. W ofercie znajdziemy kosmetyki z retinolem dopasowane do każdego rodzaju skóry:

 

Linią, która idealnie uzupełnia kurację z retinolem, są EGZOSOMY MŁODOŚCI. Egzosomy pobudzają odnowę, kompleks Melano Perfect pracuje na przebarwieniach, a serum z SPF 50 domyka kurację ochroną z rana.

kremy pod oczy


Jeśli Twoja skóra potrzebuje wygładzenia pod oczami i pobudzenia odbudowy, wypróbuj kremy pod oczy z witaminą A

Kiedy nie stosować retinoidów?

Retinol działa skutecznie, ale nie jest składnikiem dla każdej skóry i nie na każdy moment życia. Kilka przeciwwskazań warto znać, zanim wstawisz go do wieczornej rutyny: 

  • Nie stosuj ich w ciąży ani podczas karmienia piersią, bo doustne pochodne witaminy A działają teratogennie, a bezpieczeństwo form kosmetycznych nie jest potwierdzone.

  • Nie nakładaj retinolu na przerwany naskórek, świeże rany, oparzenia ani skórę w zaostrzeniu chorób zapalnych.

  • Przeciwwskazaniem jest też nadwrażliwość na składniki. Przy skłonności do uczuleń zrób próbę na przedramieniu i oceń skórę po 48 h.

Podsumowanie

Skuteczność retinoidów zależy od konsekwencji, nie od mocy preparatu. Witamina A pracuje spokojnie, więc pierwsze efekty zobaczysz po dwóch, trzech miesiącach.

 Najlepszy start? 

Łagodna forma w niskim stężeniu, dwa razy w tygodniu na noc, z filtrem SPF 50 rano.

 

Bibliografia:

  1. Zasada M., Budzisz E., Retinoids: active molecules influencing skin structure formation in cosmetic and dermatological treatments, „Postępy Dermatologii i Alergologii" 2019, 36(4), s. 392–397.

  2. Żaba R., Bezpieczeństwo stosowania retinoidów, „Postępy Dermatologii i Alergologii" 2006, 23(4), s. 161–174.

  3. Glenc-Ambroży M., Piejko L., Retinoidy w profilaktyce fotostarzenia, „Aesthetic Cosmetology and Medicine" 2020, 9(6), s. 489–493.

  4. Zapała M. i in., The use of retinoids in the treatment of skin lesions and prevention of signs of skin aging – a systematic review, „Journal of Education, Health and Sport" 2023, 27(1), s. 87–107.

  5. Kong R. i in., A comparative study of the effects of retinol and retinoic acid on histological, molecular and clinical properties of human skin, „Journal of Cosmetic Dermatology" 2016, 15(1), s. 49–57.

  6. Milosheska D., Roškar R., Use of retinoids in topical antiaging treatments: a focused review of clinical evidence, „Advances in Therapy" 2022, 39(12), s. 5351–5375.

  7. Dhaliwal S. i in., Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoaging, „British Journal of Dermatology" 2019, 180(2), s. 289–296.

  8. Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z 15 marca 2024 r. – limity retinolu w produktach kosmetycznych.

  9. SCCS, Opinion on vitamin A (retinol, retinyl acetate, retinyl palmitate), SCCS/1576/16.

  10. Karty produktów i informacje o składnikach, bielenda.com.