Czym jest stan zapalny skóry? Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry? Czy istnieją naturalne sposoby na walkę ze stanami zapalnymi? W jaki sposób powinna wyglądać domowa pielęgnacja przy stanach zapalnych? Na te pytania znajdziesz odpowiedzi w naszym artykule!

Stan zapalny skóry potrafi pojawić się nagle i skutecznie popsuć komfort dnia. Zaczerwienienie, pieczenie czy swędzenie to sygnały, że Twoja cera potrzebuje ukojenia i delikatnej pielęgnacji.

Atopowe zapalenie skóry - przyczyny, objawy i domowe sposoby leczenia

Przyczyny:
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry o złożonej etiologii. W jej patogenezie istotną rolę odgrywa uszkodzenie bariery naskórkowej, zaburzenia immunologiczne oraz czynniki genetyczne i środowiskowe. Skóra osób z AZS charakteryzuje się zwiększoną przeznaskórkową utratą wody (TEWL), skłonnością do podrażnień oraz nasilonym świądem. AZS to choroba przewlekła z okresami nasilenia i remisji, a odpowiednia pielęgnacja pomaga łagodzić jej objawy. Nie ma jednej, jednoznacznej przyczyny AZS. Na rozwój choroby wpływa wiele czynników. Bezpośrednio wiąże się ona z uszkodzeniem naturalnej bariery naskórka. Na jej osłabienie mogą wpływać czynniki genetyczne - ryzyko zachorowania jest większe, gdy AZS występuje u bliskich członków rodziny; czynniki immunologiczne np.: alergie pokarmowe i wziewne oraz nadwrażliwość na substancje chemiczne obecne w kosmetykach, środkach czystości czy w powietrzu; czynniki środowiskowe takie jak zanieczyszczenia czy warunki klimatyczne oraz stres, który może nasilać objawy choroby.

Objawy:
Objawy AZS mogą mieć różne nasilenie, jednak najczęściej obejmują: zaczerwienienie skóry, silny świąd i suchość, zmiany zapalne i wypryski, swędzące ranki, złuszczanie się skóry oraz zmiany liszajowate (szczególnie w ostrej fazie choroby). W cięższych przypadkach zmiany mogą obejmować niemal całe ciało. Najczęściej pojawiają się jednak: w zgięciach łokciowych i kolanowych, na twarzy, szyi oraz płatkach usznych, na owłosionej skórze głowy, po wewnętrznej stronie kończyn, na grzbietach rąk i stóp.

Domowe sposoby leczenia:
Kluczowym elementem pielęgnacji skóry atopowej jest regularne stosowanie emolientów, których zadaniem jest odbudowa zaburzonej bariery naskórkowej oraz ograniczenie przeznaskórkowej utraty wody. Regularne stosowanie emolientów może zmniejszać nasilenie świądu, poprawiać nawilżenie skóry oraz ograniczać częstość zaostrzeń choroby. Zaleca się aplikację preparatów co najmniej 2–3 razy dziennie, szczególnie po kąpieli. Nieprawidłowa higiena skóry może prowadzić do pogłębiania suchości i podrażnień. W przypadku AZS zaleca się: krótkie kąpiele trwające około 10–15 minut, stosowanie letniej wody oraz używanie preparatów myjących o fizjologicznym pH, pozbawionych silnych detergentów. Zalecane są także kąpiele z dodatkiem naturalnych substancji łagodzących, takich jak koloidalne płatki owsiane, które wykazują właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne oraz przeciwświądowe oraz napary z siemienia lnianego, te zaś tworzą na powierzchni skóry warstwę ochronną o działaniu nawilżającym i kojącym. Należy jednak pamiętać, że u osób z nadwrażliwością niektóre składniki roślinne mogą wywoływać reakcje alergiczne.

Czerwona, wrażliwa skóra? Postaw na łagodzenie i daj jej chwilę oddechu

W jaki sposób choroby autoimmunologiczne wpływają na stan skóry?

W przypadku tej grupy chorób układ odpornościowy zaczyna błędnie rozpoznawać własne komórki jako zagrożenie i atakuje je, co może prowadzić do wielu zmian skórnych. Objawy skórne mogą mieć bardzo różną postać. Do najczęściej obserwowanych należą zaczerwienienie skóry i stany zapalne, wysypki i grudki skórne, nadmierne łuszczenie się naskórka, czy też pęcherze. Do chorób autoimmunologicznych z objawami skórnymi możemy zaliczyć łuszczycę, toczeń rumieniowaty, bielactwo, czy też twardzinę. Osoby z chorobami autoimmunologicznymi powinny zwracać szczególną uwagę na pielęgnację skóry. Pomocne mogą być: stosowanie delikatnych kosmetyków, regularne nawilżanie skóry, ochrona przed promieniowaniem UV, unikanie czynników nasilających stan zapalny (np. silnego stresu, niektórych kosmetyków czy detergentów). Choroby autoimmunologiczne mogą w istotny sposób wpływać na kondycję i wygląd skóry. W przebiegu tych schorzeń układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne komórki jako zagrożenie i uruchamia reakcję zapalną skierowaną przeciwko tkankom organizmu. Jeśli proces ten obejmuje struktury skóry, może prowadzić do pojawienia się różnorodnych zmian dermatologicznych - od niewielkich przebarwień i odbarwień, przez wysypki czy nadmierne łuszczenie naskórka, aż po przewlekłe stany zapalne. Warto podkreślić, że skóra bardzo często odzwierciedla procesy zachodzące wewnątrz organizmu. Z tego względu bywa jednym z pierwszych obszarów, na którym pojawiają się objawy rozwijającej się choroby autoimmunologicznej. Uważna obserwacja zmian skórnych oraz ich odpowiednia diagnostyka mogą odegrać kluczową rolę w szybkim rozpoznaniu problemu zdrowotnego.

Naturalne sposoby a stany zapalne skóry

Istnieje wiele czynników, które w dużym stopniu wspomagają leczenie zmian skórnych. Podstawą jest odpowiednia higiena. Należy jednak pamiętać, że nadmiar wody może wpływać na rozwój stanu zapalnego skóry, powodując przy tym uczucie swędzenia oraz ściągnięcia. Należy zatem używać jej z rozsądkiem. Uczucie ulgi przyniesie za to intensywne natłuszczenie skóry. Więcej o składnikach kosmetycznych o właściwościach nawilżających przeczytasz w naszym artykule: Jak dobrze nawilżyć twarz? Naturalne składniki mogą stanowić cenne wsparcie w łagodzeniu stanów zapalnych skóry. Aloes, rumianek, zielona herbata, olej z czarnuszki czy owies koloidalny wykazują silne właściwości antyoksydacyjne, kojące i regenerujące, dodatkowo działają przeciwzapalnie. Należy jednak pamiętać, że w przypadku przewlekłych chorób skóry metody naturalne powinny uzupełniać, a nie zastępować leczenie zalecone przez specjalistę. Właściwa pielęgnacja, zdrowa dieta oraz unikanie czynników drażniących mogą znacząco poprawić kondycję podrażnionej skóry i zmniejszyć ryzyko nawrotów stanów zapalnych. Poniżej znajdziesz listę naturalnych sposobów stosowanych w walce ze stanami zapalnymi skóry:

  • Aloes jest jednym z najlepiej poznanych naturalnych składników o działaniu przeciwzapalnym. Dodatkowo posiada właściwości antybakteryjne. Żel z liści tej rośliny zawiera polisacharydy, witaminy oraz aminokwasy, które wspomagają proces gojenia skóry. Badania wskazują, że aloes może zmniejszać zaczerwienienie, przyspieszać regenerację naskórka oraz poprawiać nawilżenie skóry. Preparaty z aloesem często stosuje się przy podrażnieniach, oparzeniach słonecznych oraz w pielęgnacji skóry wrażliwej.
  • Rumianek od wieków stosowany jest w medycynie naturalnej jako środek łagodzący stany zapalne. Zawiera związki bioaktywne, takie jak bisabolol i chamazulen, które wykazują działanie przeciwzapalne oraz antybakteryjne. Napary z rumianku mogą być stosowane w formie okładów lub jako dodatek do kąpieli przy podrażnieniach skóry, drobnych ranach czy reakcjach alergicznych.
  • Zielona herbata jest bogata w polifenole, zwłaszcza katechiny, które wykazują silne działanie przeciwutleniające. Substancje te pomagają neutralizować wolne rodniki i ograniczać procesy zapalne w skórze. Kosmetyki zawierające ekstrakt z zielonej herbaty mogą wspierać pielęgnację skóry skłonnej do trądziku oraz chronić ją przed działaniem czynników środowiskowych.
  • Owies koloidalny jest powszechnie wykorzystywany w kosmetykach przeznaczonych do pielęgnacji skóry wrażliwej i atopowej. Zawiera beta-glukany oraz awenantramidy - związki o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwświądowych. Kąpiele owsiane mogą łagodzić swędzenie, zmniejszać zaczerwienienie oraz wspierać regenerację skóry w przebiegu egzemy czy podrażnień.

Aloes działa kojąco i łągodząco dla skóry, która potrzebuje nawilżenia.

Naturalne oleje w domowej pielęgnacji przy problemach skórnych

  • Olej z nasion czarnuszki zawiera tymochinon - związek o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. Działa przeciwbakteryjnie. Regularne stosowanie oleju z czarnuszki może wspierać odbudowę bariery lipidowej skóry oraz zmniejszać uczucie suchości i podrażnienia. Wspomaga regenerację skóry.
  • Olej jojoba jest w rzeczywistości płynnym woskiem, którego skład chemiczny przypomina naturalne sebum skóry. Dzięki temu dobrze się wchłania i nie pozostawia tłustej warstwy. W pielęgnacji skóry problematycznej olej jojoba może: regulować produkcję sebum, nawilżać skórę bez zapychania porów, wspierać regenerację naskórka. Często polecany jest osobom z cerą mieszaną i trądzikową.
  • Olej z wiesiołka jest bogaty w kwas gamma-linolenowy (GLA), który odgrywa istotną rolę w procesach przeciwzapalnych w organizmie. Niedobór tego kwasu może być związany z zaburzeniami funkcjonowania bariery skórnej. Stosowanie oleju z wiesiołka może pomagać w łagodzeniu objawów: atopowego zapalenia skóry, nadmiernej suchości, podrażnień i świądu, czy też przy zwiększonej wrażliwości skóry. Redukuje podrażnienia oraz regeneruję skórę.
  • Olej kokosowy - intensywnie nawilża, najlepiej sprawdza się w pielęgnacji skóry suchej, wrażliwej lub podrażnionej. Może być pomocny szczególnie w przypadku atopowego zapalenia skóry, przesuszonej i łuszczącej się skóry, podrażnień po goleniu, drobnych uszkodzeń naskórka, podrażnień po opalaniu. Dzięki właściwościom natłuszczającym i ochronnym pomaga zmniejszyć utratę wody z naskórka oraz wzmacnia naturalną barierę ochronną skóry.
  • Bibliografia 

    Pacjent Gov, Narodowy Fundusz Zdrowia Atopowe zapalenie skóry (AZS) – co jeść?
    American Academy of Dermatology Association. Atopic dermatitis: Diagnosis, treatment, and outcome.
    National Eczema Association. Eczema treatment and skincare recommendations.
    Proksch E., Brandner J.M., Jensen J.M. (2008). The skin: an indispensable barrier. Experimental Dermatology.
kremy do twarzy cera wrażliwa cera trądzikowa cera
Masz pytania?
Skontaktuj się z autorem.
Laura Skwarek

Z wykształcenia kosmetolog. Absolwentka WSIIZ w Warszawie. Na co dzień pracuje jako makijażystka specjalizująca się w makijażach ślubnych. Prowadzi własne studio makijażu, w którym uczy od podstaw sztuki makeupu i pomaga kobietom odkrywać ich piękno. Uwielbia holistyczną pielęgnację i wierzy, że naturalna medycyna estetyczna, to przyszłość.

Zobacz pozostałe wpisy autora