Pieprzyki, czyli znamiona barwnikowe, ma na skórze niemal każdy z nas – przeciętnie od kilkunastu do kilkudziesięciu. Większość z nich jest całkowicie niegroźna, jednak pod wpływem promieniowania UV, urazów mechanicznych czy zaniedbań pielęgnacyjnych niektóre znamiona mogą z czasem zmienić swój charakter. Świadoma ochrona pieprzyków to jeden z najprostszych sposobów na zmniejszenie ryzyka rozwoju czerniaka i innych nowotworów skóry.

Ochrona przeciwsłoneczna

Promieniowanie UV jest głównym czynnikiem, który uszkadza melanocyty, czyli komórki barwnikowe budujące znamiona, i sprzyja powstawaniu w nich zmian atypowych. Dlatego skórę ze znamionami warto chronić codziennie, a nie tylko w wakacje. Na miejsca, w których znajdują się pieprzyki, dobrze jest nakładać krem z wysokim filtrem SPF 30–50, a w przypadku znamion szczególnie eksponowanych na słońce, na przykład na twarzy, dekolcie czy ramionach, sięgać po filtr SPF 50+. Krem należy aplikować około 20–30 minut przed wyjściem na słońce i uzupełniać go co dwie godziny oraz po każdej kąpieli czy intensywnym poceniu się. Warto też unikać przebywania na słońcu w godzinach największego natężenia promieniowania, czyli mniej więcej między 11:00 a 16:00, a odsłonięte znamiona dodatkowo osłaniać odzieżą, kapeluszem z szerokim rondem czy okularami przeciwsłonecznymi. Osoby, które mają liczne lub duże znamiona w trudnych do zabezpieczenia miejscach, mogą sięgnąć po specjalne plastry z filtrem UV, naklejane bezpośrednio na pieprzyk – to wygodne rozwiązanie na plaży czy podczas sportów wodnych. Bezwzględnie należy też unikać solarium, które istotnie zwiększa ryzyko przekształcenia się znamienia w zmianę złośliwą.

Ochrona przed urazami mechanicznymi

Pieprzyki, które znajdują się w miejscach narażonych na tarcie lub ucisk, na przykład pod biustonoszem, w pasie spodni, pod paskiem torebki czy w miejscach regularnie depilowanych, są bardziej podatne na podrażnienia i mikrouszkodzenia. Warto zwracać uwagę na ubrania i biżuterię, które mogą ocierać znamiona, oraz zachować ostrożność podczas golenia czy depilacji w ich okolicy. Zerwanie lub głębokie zadrapanie pieprzyka to sytuacja, która zawsze powinna skłonić do wizyty u dermatologa, ponieważ uszkodzona tkanka goi się w sposób trudny do przewidzenia i wymaga oceny specjalisty. Nie należy też samodzielnie usuwać znamion domowymi sposobami, ściągać ich plastrem czy stosować niesprawdzonych preparatów ziołowych czy chemicznych reklamowanych jako środki do usuwania pieprzyków – takie działania mogą prowadzić do stanów zapalnych, blizn, a w najgorszym razie do przeoczenia wczesnych objawów nowotworu.


Ochrona pieprzyków to podstawa profilaktyki czerniaka oraz kluczowy element zdrowej pielęgnacji skóry.

Samokontrola i zasada ABCDE

Regularna samoobserwacja skóry powinna stać się nawykiem każdego dorosłego. Najlepiej oglądać całe ciało co najmniej raz w miesiącu, w dobrze oświetlonym pomieszczeniu, najlepiej po kąpieli, zwracając uwagę zarówno na znamiona już istniejące, jak i na nowe zmiany. Pomocna w tej ocenie jest zasada ABCDE: A jak asymetria, czyli sytuacja, gdy jedna połowa znamienia różni się od drugiej; B jak brzegi, które w niepokojącym znamieniu bywają nierówne, poszarpane lub rozmyte; C jak kolor, czyli obecność kilku różnych odcieni w obrębie jednej zmiany; D jak duża średnica, powyżej sześciu milimetrów; oraz E jak ewolucja, czyli każda zauważalna zmiana kształtu, koloru, wielkości lub struktury znamienia w czasie. Niepokój powinny budzić także pieprzyki, które nagle zaczynają swędzieć, boleć, krwawić lub się łuszczyć. W razie zaobserwowania którejkolwiek z tych cech nie warto czekać i zwlekać z wizytą u dermatologa.

Regularne badania dermatoskopowe

Nawet najbardziej uważna samokontrola nie zastąpi profesjonalnego badania. Warto raz w roku, a w przypadku osób z licznymi znamionami, jasną karnacją, historią oparzeń słonecznych lub przypadkami czerniaka w rodzinie nawet częściej, zgłosić się do dermatologa na badanie dermatoskopowe. Dermatoskopia to bezbolesne badanie, które pozwala obejrzeć znamię w dużym powiększeniu i wychwycić struktury mogące świadczyć o jego złośliwym charakterze, zanim zmiana stanie się widoczna gołym okiem. Jeśli lekarz zaleci usunięcie znamienia, zabieg wykonuje się chirurgicznie, a wycięta tkanka trafia do badania histopatologicznego. Po takim zabiegu skóra w miejscu blizny wymaga szczególnej ochrony jeszcze przez kilka miesięcy – warto stosować na nią krem z filtrem SPF 50+ lub całkowicie zasłaniać ją przed słońcem, ponieważ świeża blizna łatwo ulega przebarwieniom.

Kosmetyki, które warto mieć pod ręką

Podstawą pielęgnacji znamion jest krem przeciwsłoneczny o wysokim filtrze, szerokim spektrum ochrony UVA i UVB oraz odpowiedniej odporności na wodę, dobrany do rodzaju skóry – lekkie żele lub fluidy sprawdzą się na twarz i skórę tłustą, a bardziej odżywcze emulsje na ciało i skórę suchą. Osobom z licznymi lub trudno dostępnymi znamionami polecane są wspomniane już plastry z filtrem UV, które można nakleić bezpośrednio na pieprzyk. Pomocne bywają również sztyfty lub spraye z filtrem przeznaczone do szybkiej aplikacji i częstego uzupełniania ochrony w ciągu dnia, na przykład na skórę głowy czy uszy. Warto unikać kosmetyków reklamowanych jako domowe środki do usuwania znamion, a w przypadku blizn po usunięciu pieprzyka sięgać po produkty zalecone przez lekarza, wspierające prawidłowe gojenie i ograniczające ryzyko przebarwień.


Każdy z nich to część twojej historii. Pieprzyki są naturalne, ale ich zdrowie jest w twoich rękach. Naucz się o nie dbać.

Kiedy koniecznie zgłosić się do lekarza

Do dermatologa warto się zgłosić nie tylko podczas rutynowej, corocznej kontroli, ale przede wszystkim wtedy, gdy pieprzyk zmienia wygląd, pojawia się nowa, niepokojąca zmiana skórna, znamię zostało uszkodzone mechanicznie lub budzi jakiekolwiek wątpliwości estetyczne czy zdrowotne. Wczesne wykrycie nieprawidłowości znacząco zwiększa skuteczność leczenia, dlatego regularna ochrona przeciwsłoneczna w połączeniu z samoobserwacją i badaniami dermatoskopowymi pozostaje najlepszą strategią dbania o zdrowie skóry ze znamionami.


Bibliografia

  1. Polskie Towarzystwo Dermatologiczne, Fotoprotekcja – rekomendacje PTD dotyczące stosowania preparatów zawierających filtry UV, Termedia – Dermatologia. https://www.termedia.pl/dermatologia/Fotoprotekcja-rekomendacje-PTD-dotyczace-stosowania-preparatow-zawierajacych-filtry-UV,29728.html

  2. Jak chronić znamiona skórne przed słońcem?, Blog JetSetClinic. https://jetsetclinic.pl/jak-chronic-znamiona-skorne-przed-sloncem/

pielęgnacja ciała kosmetyki do opalania
Masz pytania?
Skontaktuj się z autorem.
Laura Skwarek

Z wykształcenia kosmetolog. Absolwentka WSIIZ w Warszawie. Na co dzień pracuje jako makijażystka specjalizująca się w makijażach ślubnych. Prowadzi własne studio makijażu, w którym uczy od podstaw sztuki makeupu i pomaga kobietom odkrywać ich piękno. Uwielbia holistyczną pielęgnację i wierzy, że naturalna medycyna estetyczna, to przyszłość.

Zobacz pozostałe wpisy autora