Przebarwienia na twarzy mogą wyglądać bardzo różnie – od pojedynczych, drobnych brązowych plamek po większe, nieregularne obszary o wyraźnie ciemniejszym zabarwieniu niż otaczająca je skóra. Różnią się nie tylko kolorem i wielkością, ale również rozmieszczeniem oraz okolicznościami, w których się pojawiają. Niektóre stają się bardziej widoczne latem, inne pozostają po wygojeniu zmian trądzikowych, a jeszcze inne występują symetrycznie na czole, policzkach czy nad górną wargą. Jak wyglądają przebarwienia na twarzy i jakie cechy mogą podpowiedzieć, z jakim rodzajem zmiany mamy do czynienia?

Czym właściwie są przebarwienia na twarzy?

Przebarwienia powstają, gdy melanina – naturalny barwnik skóry – gromadzi się nierównomiernie, przez co na twarzy pojawiają się obszary ciemniejsze od otaczającej skóry. Zaburzenia pigmentacji mogą mieć związek m.in. z ekspozycją na promieniowanie UV, zmianami hormonalnymi, stanami zapalnymi czy urazami naskórka. Przebarwienie nie jest więc jednym konkretnym rodzajem zmiany. Plamy mogą różnić się kolorem, wielkością, kształtem i rozmieszczeniem w zależności od przyczyny ich powstania.

Przebarwienia na twarzy – jak poznać zmianę pigmentacyjną?

Typowa zmiana jest przede wszystkim ciemniejsza od skóry znajdującej się wokół niej. Jej barwa może być jasnobrązowa, brązowa, ciemnobrązowa, a niekiedy również szarawa. Kolor zależy m.in. od ilości oraz lokalizacji nagromadzonego barwnika. Przebarwienia mogą przyjmować postać:

  • drobnych, wyraźnie odgraniczonych plamek – charakterystycznych m.in. dla piegów;

  • pojedynczych brązowych plam o różnej wielkości, które mogą być związane z przewlekłą ekspozycją na promieniowanie słoneczne;

  • nieregularnych, rozlanych obszarów obejmujących większą powierzchnię skóry, jak w przypadku melasmy;

  • śladów w miejscu wcześniejszych zmian skórnych, np. po wygojeniu trądziku lub innego stanu zapalnego.

W rozpoznaniu znaczenie ma więc nie tylko sam kolor. Warto zwrócić uwagę również na kształt zmiany, jej lokalizację, symetrię oraz to, czy wcześniej w danym miejscu występował stan zapalny.

 


Kolor i rodzaj przebawień zależą od wielu czynników, dlatego zmiany mogą się różnić

Jak wyglądają przebarwienia posłoneczne?

Przebarwienia posłoneczne najczęściej mają postać jasnobrązowych lub ciemnobrązowych plam, widocznych przede wszystkim na obszarach często eksponowanych na słońce, takich jak twarz, szyja, dekolt czy dłonie. Typowym przykładem są plamy soczewicowate, które mogą występować pojedynczo lub w skupiskach. Ich liczba zwykle zwiększa się z wiekiem i wraz z wieloletnią ekspozycją na promieniowanie UV.

Melasma – jak wyglądają przebarwienia hormonalne na twarzy?

Inny obraz mają przebarwienia określane jako melasma, czyli ostuda. Zamiast pojedynczej niewielkiej plamki zwykle obserwuje się większe, nieregularne obszary o brązowym lub szarobrązowym zabarwieniu. Jedną z ich charakterystycznych cech jest tendencja do symetrycznego rozmieszczenia. Melasma najczęściej obejmuje:

  • policzki;

  • czoło;

  • okolice nad górną wargą;

  • środkową część twarzy.

Zmiany tego typu są szczególnie częste u kobiet, a ich występowanie może mieć związek ze zmianami hormonalnymi, m.in. w okresie ciąży czy podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej. Jednocześnie duże znaczenie ma ekspozycja na promieniowanie słoneczne, które może zwiększać widoczność plam.

Jak wyglądają przebarwienia po trądziku i stanie zapalnym?

Ciemniejszy ślad pozostający po wygojeniu pryszcza również może być przebarwieniem. Mówimy wówczas o hiperpigmentacji pozapalnej (PIH). Powstaje ona w miejscu, w którym wcześniej występował stan zapalny lub doszło do urazu skóry. Takie przebarwienia mogą pozostać m.in. po:

  • zmianach trądzikowych;

  • egzemie;

  • mechanicznym uszkodzeniu naskórka. 

Zazwyczaj odpowiadają lokalizacji wcześniejszego stanu zapalnego – jeśli na policzku znajdowała się zmiana trądzikowa, po jej zagojeniu w tym samym miejscu może pozostać brązowy lub ciemniejszy ślad.

Sprawdź także: Jak chronić pieprzyki?

Piegi czy przebarwienia – jak je odróżnić?

Piegi również są zmianami pigmentacyjnymi, jednak ich wygląd jest dość charakterystyczny. To najczęściej drobne, jasnobrązowe plamki, występujące przede wszystkim u osób o jasnej karnacji, często z blond lub rudymi włosami. Mogą pojawiać się na nosie, policzkach, czole, ale również na innych częściach ciała eksponowanych na słońce.

W przeciwieństwie do większych plam soczewicowatych czy rozlanej melasmy piegi są zwykle niewielkie i liczne. Ich widoczność zmienia się także w zależności od ekspozycji na promieniowanie UV – latem mogą stawać się ciemniejsze i bardziej zauważalne.

Jak zmniejszyć widoczność przebarwień na twarzy?

W pielęgnacji skóry z nierównomiernym kolorytem ważne są przede wszystkim regularne stosowanie kremów ochronnych SPF oraz odpowiednio dobrane kosmetyki na przebarwienia. W ich składzie można znaleźć, m.in.:

  • witaminę C;

  • niacynamid;

  • kwas azelainowy;

  • kwasy AHA;

  • retinoidy.

Składniki te na różnych etapach wpływają na proces pigmentacji i odnowę naskórka. Redukcja przebarwień wymaga jednak systematyczności – plamy powstające stopniowo pod wpływem słońca, stanów zapalnych czy zmian hormonalnych zwykle nie znikają po kilku dniach pielęgnacji. 

 


Jeżeli jakieś przebawienie lub zmiana skórna Cię niepokoi - nie czekaj, zgłoś się do dermatologa

Kiedy przebarwienie na twarzy warto pokazać dermatologowi?

Nie każda ciemniejsza plama na skórze musi być zwykłym przebarwieniem. Dlatego szczególną uwagę warto zwrócić na zmiany nowe oraz takie, których wygląd z czasem się zmienia. Konsultacji dermatologicznej wymaga przede wszystkim sytuacja, gdy zmiana szybko się powiększa, zmienia kolor lub kształt, ma nietypowe granice albo zaczyna krwawić, swędzieć czy ulegać innym wyraźnym zmianom.

To, jak wyglądają przebarwienia na twarzy, zależy przede wszystkim od ich rodzaju i mechanizmu powstania. Mogą być drobnymi jasnobrązowymi piegami, pojedynczymi plamami posłonecznymi, ciemnymi śladami po stanie zapalnym albo rozległymi i symetrycznymi obszarami charakterystycznymi dla melasmy. Sam wygląd jest ważną wskazówką, jednak w przypadku zmian nietypowych lub zmieniających się bezpieczniej jest skonsultować je z dermatologiem niż próbować rozpoznawać je samodzielnie.

Bibliografia:

  1. Galas N., Leczenie przebarwień. Przegląd metod, 3 / 2015 / vol. 4 Kosmetologia Estetyczna.

  2. Killian-Pięta E., Witamina C jako niezbędny składnik dla skóry człowieka oraz czynniki determinujące jej wchłanianie, 1 / 2019 / vol. 8, Kosmetologia Estetyczna.

  3. D'Angelo Costa G.M., Maia Campos P.M.B.G., Efficacy of topical antioxidants in the skin hyperpigmentation control: A clinical study by reflectance confocal microscopy. J Cosmet Dermatol. 2021 Feb;20(2):538-545.

  4. Nautiyal A, Wairkar S. Management of hyperpigmentation: Current treatments and emerging therapies. Pigment Cell Melanoma Res. 2021 Nov;34(6):1000-1014.

 

Masz pytania?
Skontaktuj się z autorem.
Sandra Słuszewska

Z wykształcenia biolog, absolwentka biologii na Uniwersytecie Gdańskim. Na co dzień pracuje jako przedstawiciel medyczno-farmaceutyczny w sektorze dermatologii, łącząc wiedzę naukową z praktycznym wsparciem dla specjalistów. Autorka wielu artykułów z zakresu medycyny i branży beauty. Z pasją śledzi nowinki ze świata pielęgnacji skóry i zdrowia, wierząc, że edukacja to klucz do świadomych wyborów pielęgnacyjnych.

Zobacz pozostałe wpisy autora