Uporczywe przebarwienia na twarzy to problem estetyczny, który dotyka szczególnie kobiety, często w związku ze zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie. Gdy w ciele pojawiają się zaburzenia równowagi hormonalnej, skóra staje bardziej podatna na nierównomierne rozmieszczenie melaniny, czego efektem są plamy na skórze. Choć niedoskonałości te nie zawsze stanowią zagrożenie dla zdrowia, mogą znacząco wpływać na samopoczucie i pewność siebie. Zrozumienie roli, jaką pełnią hormony w powstawaniu tego typu zmian, to pierwszy krok do skutecznego działania i odzyskania jednolitego kolorytu skóry. Co zrobić, aby plamy hormonalne były mniej widoczne? Podpowiadamy!

Jak powstają przebarwienia skóry?

Zmiany pigmentacyjne na skórze nie są jedynie defektem kosmetycznym – coraz częściej traktuje się je jako sygnał zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Gdy w ciele dochodzi do zaburzeń hormonalnych, nadmiernej ekspozycji na słońce lub stanów zapalnych, melanocyty zaczynają działać nieregularnie, zaburzając naturalną produkcję melaniny. W efekcie na twarzy pojawiają się ciemniejsze plamy o nieregularnym kształcie, które stają się widocznym problemem estetycznym.

Tego typu zmiany są wynikiem miejscowego nagromadzenia barwnika, który nie został równomiernie rozłożony. Istnieje wiele rodzajów przebarwień, a ich dokładne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla doboru skutecznej terapii. Choć ich przyczyny bywają różne, mechanizm powstawania pozostaje wspólny — to reakcja skóry na zakłócenia w procesie pigmentacji, które pojawiają się, gdy naturalna równowaga ulega zaburzeniu.

Jakie są przyczyny przebarwień skóry na twarzy?

Przebarwienia na twarzy powstają w wyniku złożonych procesów biologicznych, które mogą być aktywowane przez różnorodne czynniki. Każdy z nich wpływa na aktywność melanocytów i może prowadzić do nadmiernej syntezy barwnika, czyli melaniny. Do najczęściej występujących przyczyn należą:

  • promieniowanie UV – intensywna ekspozycja na słońce bez odpowiedniej ochrony przyspiesza produkcję melaniny, co skutkuje pojawieniem się przebarwień;
  • czynniki genetyczne – uwarunkowania dziedziczne mogą predysponować do nierównomiernego rozmieszczenia barwnika i większej podatności skóry na hiperpigmentację;
  • zmiany hormonalne – szczególnie w okresie ciąży, menopauzy lub podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej, kiedy w organizmie dochodzi do zaburzeń równowagi hormonalnej;
  • niektóre choroby – schorzenia tarczycy, wątroby oraz przewlekłe stany zapalne mogą wpływać na funkcjonowanie melanocytów i prowadzić do miejscowych przebarwień;
  • procesy starzenia – z wiekiem aktywność komórek barwnikowych staje się mniej stabilna, a skóra wolniej się regeneruje, co sprzyja utrwalaniu plam pigmentacyjnych.

Eksfoliujący nocny krem redukujący przebarwienia skutecznie wyrównuje koloryt skóry i wspiera jej regenerację. Wygładza cerę, złuszcza martwe komórki naskórka i poprawia teksturę skóry.

Jak hormony wpływają na widoczność przebarwień?

Wpływ hormonów na widoczność przebarwień skóry opiera się na precyzyjnym, biologicznym mechanizmie związanym z regulacją pracy melanocytów. Zmiany poziomu hormonów, takich jak estrogeny i progesteronu, bezpośrednio oddziałują na receptory hormonalne obecne w komórkach skóry. Wysokie stężenia tych hormonów – szczególnie w ciąży, podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej czy w okresie menopauzy – stymulują przysadkę mózgową do zwiększonej produkcji MSH (melanotropiny). MSH z kolei aktywuje melanocyty, które rozpoczynają intensywną produkcję melaniny.

W efekcie dochodzi do lokalnego nagromadzenia barwnika i powstania plam pigmentacyjnych, z których najbardziej charakterystyczna jest melasma – ciemne, rozlane zmiany, które najczęściej pojawiają się na policzkach, czole i nad górną wargą. Co istotne, nadmierna ilość melaniny nie jest równomiernie rozkładana, dlatego przebarwienia te mają nieregularny kształt i różny stopień nasilenia.

Dodatkowo hormony wpływają na enzym tyrozynazę – kluczowy element szlaku syntezy melaniny. Zwiększona aktywność tyrozynazy w wyniku działania hormonów płciowych lub hormonów tarczycy przyspiesza melanogenezę, co nasila widoczność istniejących przebarwień lub prowadzi do powstawania nowych. Zaburzenia hormonalne mogą też pośrednio wpływać na procesy zapalne skóry, jak w przypadku trądziku, gdzie przebarwienia pozapalne są częstym następstwem niewłaściwej regeneracji skóry.

Plamy hormonalne – jakie badania wykonać?

Aby skutecznie poradzić sobie z problemem, jakim są przebarwienia hormonalne na twarzy, kluczowe jest ustalenie ich rzeczywistego podłoża. Nie można tego zrobić bez odpowiednich badań, które pozwolą na precyzyjną diagnozę i wdrożenie celowanego leczenia. Proces diagnostyczny powinien rozpocząć się od konsultacji dermatologicznej, a w wielu przypadkach również endokrynologicznej. Obejmuje on szczegółowy wywiad, ocenę zmian w dermoskopii oraz – w razie potrzeby – badanie lampą Wooda, które pozwala ocenić głębokość i rozległość przebarwień.

W dalszym etapie warto zlecić badania laboratoryjne, obejmujące oznaczenie poziomu:

  • hormonów płciowych (FSH, LH, estradiol, progesteron, prolaktyna, testosteron);
  • hormonów tarczycy (TSH, fT3, fT4);
  • przeciwciał przeciwtarczycowych.

W niektórych przypadkach konieczne może być również oznaczenie kortyzolu czy ACTH. Co więcej, u osób z przewlekłymi przebarwieniami warto rozważyć badania oceniające aktywność tyrozynazy.

Jak usunąć przebarwienia hormonalne na twarzy?

W praktyce klinicznej usuwanie przebarwień opiera się na połączeniu medycyny estetycznej z pielęgnacją domową i – w razie potrzeby – wsparciem endokrynologicznym. Do skutecznych metod należą:

  • peelingi chemiczne – to jedna z najczęściej stosowanych procedur w terapii przebarwień hormonalnych. Złuszczają warstwę naskórka, przyspieszając jego odnowę i stopniowo rozjaśniając skórę. Wykorzystywane są m.in. kwas glikolowy, mlekowy czy migdałowy;
  • laseroterapia – lasery frakcyjne czy IPL umożliwiają precyzyjne rozbijanie złogów melaniny i pobudzają skórę do regeneracji. Zabiegi te przynoszą dobre rezultaty, szczególnie w połączeniu z innymi metodami;
  • terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP) – wykorzystuje naturalny potencjał regeneracyjny organizmu. Osocze stymuluje odnowę komórkową i wspiera rozjaśnianie skóry, poprawiając jej strukturę i koloryt;
  • mezoterapia mikroigłowa – wprowadza substancje aktywne bezpośrednio do skóry, wspomagając jej odżywienie i rozjaśnienie przebarwień.

Jakie są domowe sposoby na przebarwienia skórne?

Domowa pielęgnacja może stanowić cenne wsparcie w redukcji przebarwień skórnych, szczególnie tych o łagodnym nasileniu, takich jak przebarwienia pozapalne czy przebarwienia hormonalne we wczesnym stadium. Choć nie zastąpi specjalistycznej terapii, regularne stosowanie kremów i innych preparatów pozwala złagodzić przebarwienia, rozjaśnić skórę i poprawić jej ogólną kondycję. Kluczem do sukcesu jest systematyczność, cierpliwość oraz dobór składników aktywnych o udowodnionej skuteczności.

Pomoc mogą stanowić:

Pamiętajmy, że choć kosmetyki w postaci kremów czy serum mogą przynieść poprawę, w przypadku uporczywych zmian – zwłaszcza gdy chodzi o przebarwienia hormonalne – konieczna może być konsultacja ze specjalistą i rozszerzenie terapii o profesjonalne zabiegi.

Liposomowy booster depigmentacyjny działa rozjaśniająco i rewitalizująco dla skóry z oznakami fotostarzenia, borykającej się z nierównomiernym kolorytem i utratą jędrności.

Przebarwienia hormonalne na twarzy – podsumowanie

Podsumowując, przebarwienia skóry na twarzy:

  • to problem, który szczególnie często dotyczy kobiet i w wielu przypadkach ma związek z zaburzeniami hormonalnym;
  • powstają w wyniku nadmiernej aktywności melanocytów, stymulowanej przez wahania poziomu estrogenów i progesteronu;
  • najczęściej mają postać odgraniczonych ognisk przebarwień na policzkach, czole i nad górną wargą;
  • są wynikiem zmian w poziomie hormonów zachodzące w ciąży, podczas menopauzy, a także w trakcie cyklu miesiączkowego, czy stosowania antykoncepcji hormonalnej;
  • nieraz są efektem niektórych chorób, takich jak PCOS, niedoczynność tarczycy czy dysfunkcje nadnerczy, co może prowadzić do przebarwień hormonalnych jako jednej z konsekwencji zaburzeń hormonalnych;
  • wymagają konsekwentnej pielęgnacji domowej, opartej na stosowaniu kremów z kwasami (np. kwas azelainowy, witamina C), rozjaśniających i wyrównujących koloryt skóry;
  • w trudniejszych przypadkach mogą wymagać konsultacji specjalistów, którzy dobiorą indywidualny plan leczenia.

Bibliografia

  1. Mobasher P. i inni, Catamenial Hyperpigmentation: A Review. J Clin Aesthet Dermatol. 2020 Jun;13(6):18-21.
  2. Engler-Jastrzębska M., Kamm A., Molekularne podstawy pigmentacji skóry. Etiologia i profilaktyka hiperpigmentacji, 3 / 2019 / vol. 8 Kosmetologia Estetyczna.
  3. Czerwonka W., Przebarwienia skóry. Etiologia i leczenie za pomocą lasera, 2 / 2015 / vol. 4Kosmetologia Estetyczna.
  4. Rokowska-Waluch A., Kałużyńska K., Chojnicki M., Wpływ zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety na stan skóry, Przegląd Dermatologiczny, 2009.
  5. Cario M., How hormones may modulate human skin pigmentation in melasma: An in vitro perspective. Exp Dermatol. 2019 Jun;28(6):709-718.
Masz pytania?
Skontaktuj się z autorem.
Laura Skwarek

kosmetolog, makijażystka